Пасля прыезду на Белае возера (40 км ад Брэста) пасля рассялення па нумарах турыстычнай базы "Белае возера" была праведзена сустрэча з 15 маладымі інвалідамі 6 раёнаў Брэсцкай вобласці, якія працуюць 4 гады на базе ТАА "Цэнтр маладзёжнай ініцыятывы" БМГА "Інвалід і асяроддзе".
З ухвалой была прынята выстава продаж маладых рабят. Сустрэча з чаяваннем у кафэ, дзе дзеці падрыхтавалі пазнавальную праграму для гасцей семінара. А вечарам сумесна з валанцёрамі з Чарнаўчыцкай сярэдняй школы тэатр "Пераадоленне" БМГАА "Інвалід і асяроддзе" паказаў спектакль "Свет кахання" з цыкла экалагічнай праграмы "Чорны паплаў" супраць выпальвання сухой травы ў вясенне-асенні перыяд па Брэсцкай вобласці.
У другі дзень 30.03.2007 ПЯТНІЦА ў памяшканні турыстычнай базы Белае возера
з 9.30 пачалася пленарная работа па 2 секцыях (група 15 чалавек)
- 1 секцыя. Удасканаленне заканадаўчай базы ў галіне працоўнай рэабілітацыі інвалідаў пад кіраўніцтвам Барысава В.У.
- 2 секцыя. Формы і метады сацыяльнай кааперацыі пад кіраўніцтвам Шмыгі І.У..
На секцыях былі ўзняты праблемы сацыяльнага кааперавання.
1 ПРАБЛЕМА. У Рэспубліцы Беларусь жыве каля 10 мільёнаў чалавек. З іх 340857 інваліды. У нашай Брэсцкай вобласці 60334 інваліды да 30 гадоў каля 4500 чалавек. Значная частка маладых людзей з абмежаванымі фізічнымі і разумовымі магчымасцямі, з якімі нам давялося працаваць, больш за 90% не маюць дадатковай крыніцы даходаў акрамя пенсіі па інваліднасці (у сярэднім 25 долараў ЗША). Хаця з іх каля 30% валодаюць высокім творчым патэнцыялам і каля 50% паказалі здавальняючыя здольнасці. Узровень пенсіі па інваліднасці ў Беларусі заганяе маладых людзей у межы і не дае яму ўсебакова развівацца. Яшчэ горш ідуць справы ў тых хлопчыкаў і дзяўчынак, якія знаходзяцца ў інтэрнатах, дзе яны атрымліваюць толькі 10% ад налічанай пенсіі. У выніку маладыя інваліды аказваюцца ў вельмі жорсткай залежнасці ад бацькоў ці ад дзяржавы. Іх ініцыятыва ў такіх умовах зведзена да нуля.
2 ПРАБЛЕМА. Многія дзяржаўныя і грамадскія арганізацыі прапануюць свае паслугі па працаўладкаванні і навучанні прафесіям маладых інвалідаў. Але з адной умовай, патрэбен допуск спецыяльнай дзяржаўнай медыцынскай камісіяй па працаздольнасці вызначальнай катэгорыю інваліднасці. 1-й і 2-й групе інваліднасці праца супрацьпаказаная і значыць не дазволена. Гэтыя групы маюць ільготы (бясплатны праезд у грамадскім транспарце, тэлефоны, крыху вышэй за пенсію і г.д.) Па гэтым маладыя інваліды не хочуць пераходзіць на 3-ю групу, каб не пазбавіцца льгот, але адначасова хочуць працаваць і мець прафесію. Сацыяльныя кааператывы разлічаны на маладых людзей з недахопамі жадаючых быць карыснымі ў сям'і ці ў грамадстве атрымаць асновы даступных прафесій незалежна ад групы інваліднасці.
3 ПРАБЛЕМА Пры падрыхтоўцы “Палажэння аб парадку арганізацыі і ўмовах аплатных грамадска-карысных работ” упушчана вельмі важнае ўдакладненне ў пункце 14 пасля слоў: “сацыяльнай абароны” няма пашырэння “выкарыстоўваючых працу інвалідаў”.
4 ПРАБЛЕМА У нашым заканадаўстве няма паняццяў сацыяльнай эканомікі і сацыяльных кааператываў.
На падставе вышэй пералічаных праблем другі дзень семінара быў накіраваны на вырашэнне патрэб пласта маладых інвалідаў жадаючых працуе, жадаючых змяніць сваё жыццё, якія "прачнуліся" і пазбавіліся ад комплексу "чатырох сцен" максімальна хочуць быць карыснымі грамадству, іншым людзям, якія пражываюць у адным доме, вёсцы, горадзе, раёне, вобласці.
Актыўна падключыліся ў работу першай секцыі юрыст Смірноў Сяргей, дырэктар ТАА «ЦМІ» Барысаў В.У. і Клеснікаў В.П.. Яны разам з дырэктарамі тэрытарыяльных цэнтраў абмеркавалі абстаноўку па працаўладкаванні інвалідаў і прапанавалі ўнесці ў Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь праз камітэт па працы і сацыяльнай абароне насельніцтва Брэсцкага аблвыканкама дапаўненні ў заканадаўчую базу па гэтых пытаннях. Тым больш стала вядома, што ў жніўні 2007 года ў планавым паседжанні аблвыканкама разглядаецца пытанне аб дзейнасці Пружанскага і Лунінецкага тэрытарыяльных цэнтраў сацыяльнай абароны насельніцтва.
У другой секцыі з'явілася магчымасць пазнаёміцца з дзейнасцю сацыяльнага кааператыва, якім кіруе госць са Швецыі Хэкан Ухлін. Больш падрабязна пазнаёміліся з працай Украінскіх калег па пытаннях рэабілітацыі інвалідаў праз прызму тэорыі выжывання ў экстрымальных умовах са з'яўленнем дадатковых звышсіл у цяжкіх сітуацыях. Максім Мароз яшчэ раз адкрыў наватарскія метады стварэння і ўтварэння сацыяльных кааператываў. Пасля кароткіх выступленняў кожнага ўдзельніка другой секцыі была вынесена прапанова на выніковае пленарнае пасяджэнне.
11.00 - Выніковае пленарнае пасяджэнне адбылося ў канферэнц-зале турыстычнай базы "Белае возера". Яно падвяло вынікі работы дзвюх секцый семінара і вынесла прапановы, якія датычацца арганізацыі сацыяльных кааператываў у Брэсцкай вобласці.
1. Ініцыяваць ад грамадскасці і прыняць актыўны ўдзел у стварэнні Указа або пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь "Аб сацыяльным прадпрыемстве" з мэтай задавальнення патрэбнасцей людзей з абмежаванымі псіха-фізічнымі магчымасцямі, аб'яднання ўсіх ільгот і фінансавання сацыяльных прадпрыемстваў з боку дзяржавы.
2. Разам стварыць каардынацыйную раду з удзелам дзяржаўнага і грамадскага сектара па дадзенай праблеме з рэкамендацыйнай функцыяй
3. Унесці прапанову ў Савет Міністраў праз камітэт па працы і сацыяльнаму абслугоўванню насельніцтва Брэсцкага аблвыканкама змяненні ў "Палажэнне аб парадку арганізацыі і ўмовах правядзення аплатных грамадска-карысных работ" у пункт 14 пасля слоў: "сацыяльнай абароны" дапоўніць словамі: "або інвалідаў, якія выкарыстоўваюць працу" і далей па тэксце.
4. Прасіць шведскіх партнёраў арганізаваць і правесці вучобу па напісанні грантаў, якія датычацца сумесных праектаў сацыяльным кааператывам Беларусі і Швецыі.
5. Абагульніць і прыняць вопыт Лапеха І.Г. каардынатара па Брэсцкай і Гродзенскай абласцях праграмы "АГА" аб стварэнні гурткоў для дарослых.
6. Арганізаваць лекцыі па праблемах выжывання ў экстрэмальных умовах.
7. Стварыць навучальны цэнтр на базе «Спадарожніка» па досведзе працы сацыяльных кааператываў Брэста, Швецыі, Польшчы з прыцягненнем спецыялістаў.
12.30 - Пасля абмеркавання і выступу прадстаўнікоў аблвыканкама, дырэктараў цэнтраў з Кобрына, Брэста, закрыў семінар Шмыга І.В. падзякаваўшы ўсім удзельнікам за актыўную і плённую працу.
Па досведзе нашай арганізацыі працоўная рэабілітацыя і адаптацыя маладых інвалідаў павінна быць у комплексе з мастацтвам, тэатрам, экалогіяй, экатурызмам. Не адным хлебам жывы чалавек. Павышэнне актыўнасці ў грамадстве, разбурэнне стэрэатыпаў людзей з абмежаваннямі. Вось далёка ідучыя мэты.
Сацыяльнымі кааператывамі мы ставім перад сабой мэту аб'яднаць намаганні грамадскіх арганізацый, дзяржаўных структур, і ініцыятыўных людзей з абмежаванымі магчымасцямі для дасягнення комплекснага падыходу ў пытаннях працоўнай рэабілітацыі канкрэтнай групы маладых інвалідаў ад 17 да 35 гадоў. Паспрабаваць стварыць сацыяльныя майстэрні ў гарадах і раёнах Брэсцкай вобласці пры тэрытарыяльных цэнтрах абслугоўвання насельніцтва з нармальнымі ўмовамі праходжання працоўнай рэабілітацыі беспрацоўных інвалідаў. Для гэтага арандаваныя памяшканні абсталяваць для знаходжання інвалідаў, прыцягнуць для працы ў майстэрні спецыялістаў у тым ліку экспертаў, псіхолагаў, тэхнолагаў, педагогаў, юрыстаў, медыцынскіх работнікаў і маладых валанцёраў.
На спонсарскай аснове ў ходзе работы наладзіць абсталяванне і пачаць фарміраваць у Брэсцкай вобласці асяроддзе з ліку спецыялістаў, якія пачнуць укараняць комплексныя падыходы ў пытаннях працоўнай рэабілітацыі.
На сённяшні дзень падобныя майстэрні як у Брэсце з'яўляюцца адзіным шанцам для многіх маладых людзей з абмежаванымі магчымасцямі ў Беларусі мець працу і ўдзельнічаць у грамадскім жыцці. Але гэтыя работы з аднаго боку з'яўляюцца часовымі на год, з другога пры іх арганізацыі патрэбны дадатковыя рэсурсы на закупку абсталявання, рамонт памяшканняў, арэнда яго, банкаўскія расходы, арганізацыйныя, прыцягненне спецыялістаў, экспертаў для работы з інвалідамі. Упраўленне службы занятасці пакрывае выдаткі на аплату працы толькі інвалідам (50-60 еўра ў месяц і невялікія выдаткі на матэрыялы). Таму для нармальнай працы ўзнікла неабходнасць у прыцягненні дапамогі грантадаўцаў.
Прычыны прыцягнення грантадаўцаў:
1. Адсутнасць досведу ў нашым аб'яднанні дадзенай працы.
2. З'явілася неабходнасць пісьменна практычна арганізаваць тэхналагічны працэс, пачынальна ад падрыхтоўкі гліны да канчатковага абпалу ў печы і аналізу дадзенай вытворчасці.
3. Патрабуецца распрацоўка узораў і формаў з кансультацыяй тэхналагічнага працэсу.
4. Арганізацыя новых напрамкаў дзейнасці для інвалідаў тыпу мастацкія вырабы напрыклад са шкла.
5. Веды прыцягнутых спецыялістаў і шведскага вопыту павысяць якасць, што паслужыць магчымасцю ўкаранення элементаў гаспадарчага разліку пры вытворчасці работ і прыцягненню фінансавых рэсурсаў.
Чаканы вынік: Паўсюднае працаўладкаванне людзей з псіхафізічнымі абмежаваннямі. Павышэнне якасці канкурэнтна здольнай прадукцыі, якая вырабляецца беспрацоўнымі. Раўнапраўны ўдзел маладых людзей у грамадскім жыцці дзяржавы.
Дзякуючы 5-гадоваму вопыту таксама з'явіцца магчымасць рыхтаваць рэкамендацыі ўсім ахвочым працаваць у гэтым напрамку і цэнтрам занятасці насельніцтва, па далейшаму працаўладкаванню беспрацоўных інвалідаў.
Да справаздачы прыкладаецца дыск са 123 фатаграфіямі і відэасюжэты дакладаў у г.Брэсце і сюжэты працы семінара на Белым возеры.